پیشگیری از بزه دیدگی کودکان در شبکه های اجتماعی مجازی با تأکید بر نقش نظارتی شورای عالی فضای مجازی و پلیس فتا 

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه تهران.(نویسنده مسئول).

2 دانشیار حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه تهران.

3 دانش آموخته دکتری تخصصی حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه تهران

چکیده

زمینه و هدف: یکی از مهم‌ترین تدابیری که نقش بسزایی در کاهش بزه دیدگی کودکان در شبکه­های اجتماعی مجازی دارد، تدابیر پیشگیرانه در قالب کنترل و نظارت است؛ شورای عالی فضای مجازی و پلیس فتا دو نهاد مهم سیاست گذار و اجرایی هستند که در زمینه پیش گیری از بزه دیدگی کودکان در فضای مجازی نقش آفرینی کلیدی دارند و می‌توانند از طریق ایجاد محدودیت‌های دسترسی به شبکه‌های اجتماعی و همچنین با اعمال نظارت و کنترل در این فضای، هدف پیشگیری از بزه دیدگی کودکان در شبکه‌های اجتماعی را بیش از پیش تأمین کند.
روش‌شناسی: در این مقاله با روش تحلیلی - توصیفی، نقش و جایگاه دو نهاد شورای عالی فضای مجازی و پلیس فتا در پیشگیری از بزه دیدگی کودکان در شبکه‌های اجتماعی بررسی شده است.
یافته‌ها و نتیجه گیری: فکر ایجاد شورای عالی فضای مجازی به عنوان نهادی مستقل و فراقوایی دورنمای بسیار زیبایی دارد، اما تا زمانی که اختیارات لازم به آن داده نشود و در هر قوه یا وزارتخانه متولی مستقلی برای حوزه فضای مجازی وجود داشته باشد، این شورا نمی­تواند رسالت خود را پیش ببرد. همچنین، شورای عالی فضای مجازی توأمان هم وظیفه تنظیم مقررات و هم وظیفه نظارت در فضای مجازی به ویژه صیانت از حقوق بزه‌دیدگان آسیب‌پذیر را داراست. پلیس فتا نیز از این توانایی برخوردار است که با استفاده از نرم‌افزارهای قدرتمندی که در اختیار دارد، با گشت‌زنی و مراقبت در شبکه‌های اجتماعی مجازی، تقش نظارتی خود را در قبال پیشگیری از بزه‌دیدگی کودکان ایفا کند. به منظور یکسان سازی مقررات و نظارت بر مراجع و نهادهای کثیری که بر فضای اینترنت قاعده انگاری و در این زمینه فعالیت می کنند، بایستی، طراحی «نظام حقوق فضای مجازی»، ازجمله: سیاست گذاری، قانون گذاری و هماهنگی در اداره این فضا، به شورای عالی فضای مجازی واگذار شود. پیش بینی می شود در پرتو طراحی علمی این نظام بتوان وضعیت بهتری را در فضای مجازی شاهد بود و با بزه کاری و بزه دیدگی کمتری در این فضا رو به رو شد. پلیس فتا نیز با توجه به رشد تکنولوژی و به موازات آن، افزایش بی‌رویه جرم و الکترونیکی شدن ارتکاب آن در فضای مجازی، می­تواند با بهره گیری از آموزه‌های جرم‌شناسی، از یک سو، و استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی پلیسی، از سوی دیگر، نقش مؤثری در این زمینه ایفا کند.

کلیدواژه‌ها