بررسی حقوقی و قراردادی نظارت دولت ایران به عنوان صاحب مخزن بر شرکت‌های بین المللی نفت

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی گروه حقوق بین الملل عمومی، واحد امارات، دانشگاه آزاد اسلامی، دبی، امارات متحده عربی.

2 استاد تمام، گروه حقوق خصوصی، دانشگاه تهران (پردیس فارابی)، قم، ایران (نویسنده مسئول)

3 دانشیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

قراردادهای بالادستی نفت مانند هر قرارداد دیگری حداقل از دو طرف تشکیل می‌گردد، طرفین قراردادهای بالادستی نفت متشکل از دولت صاحب مخزن یا شرکت ملی نفت و شرکت بین المللی نفتی می‌باشد. هر کدام از طرفین تلاش می‌کنند بیشترین امتیاز و بهره را از قراردادهای مذکور در اختیار داشته باشند. سرمایه گذاران یا شرکتهای بین الملل نفتی تلاش می‌کنند هزینه های انجام شده به انضمام سود مورد انتظار خود را در طول مدت قرارداد بدست بیاورند و در عوض شرکت ملی نفت یا دولت صاحب مخزن (کارفرما) تلاش می‌نماید علاوه بر حفظ تولید صیانتی و جلوگیری از وارد آمدن آسیب جدی به مخزن نفت میزان درآمدهای حاصل از عایدات نفتی را طوری مدیریت کند که پیمانکار یا شرکت بین الملل نفتی درآمد با آورده‌ای نداشته باشد و از طرف دیگر منافع کشور صاحب مخزن نیز حفظ گردد. همین نگرانی باعث گردید است که مدل قراردادهای بالادستی نفت از امتیازی و مشارکت در تولید به سمت قراردادهای خدماتی حرکت نماید. در این راستا کارفرما یا دولت صاحب مخزن برای حفظ منابع طبیعی و نظارت بر عملکرده و هزینه کرده های شرکت بین المللی نفت نظارتهایی را در قراردادهای بالادستی به نفع خود درج می‌نماید. بررسی نظارت کارفرمایی در قراردادهای بیع متقابل نفتی ایران و قراردادهای جدید نفتی ایران موسوم به IPC به شناخت هر چه بهتر کارآیی شروط مذکور جهت حفظ منافع کشور منجر خواهد شد که نظارت کارفرمایی در قراردادهای بیع متقابل به طور قابل توجهی بهتر از قراردادهای جدید نفتی ایران تضمین کننده منافع کشور ایران می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


منابع فارسی:
-خالقی، شهلا ) 1394 (. بیع متقابل در صنعت نفت و گاز ایران، انتشارات شرکت هزاره
سوم اندیشه.
-درخشان، مسعود ) « .) 1392 ویژگی های مطلوب قراردادهای نفتی: رویکرد اقتصادی-
تاریخی به عملکرد قراردادهای نفتی در ایران »، پژوهشنامه اقتصاد انرژی ایران، سال سوم.
-زین الدین، سید مصطفی؛ شاهمرادی، عصمت ) « .)1394 مطالعات حقوق انرژی »، شماره
2 ، 230 .
-شیروی، عبدالحسین ) 1399 (. حقوق اقتصادی، انتشارات سمت.
-شیروی، عبدالحسین ) 1398 (. حقوق تجارت بی نالملل، انتشارات سمت.
-شیروی، عبدالحسین ) 1393 (. حقوق نفت و گاز، نشر میزان، چاپ اول.
-شیروی، عبدالحسین؛ ابراهیمی، سید نصراله ) 13889 . اکتشاف و توسعه میادین نفتی
ایران از طریق قراردادهای بیع متقابل، ترجمه مجتبی اصغریان، «مجله حقوقی بی نالمللی،
نشریه مرکز امور حقوقی بی نالمللی ریاست جمهوری » شماره 41 .
-مصدق، احمد ) 1382 (. تخریب محیط زیست جهانی و آینده آن، انتشارات علوم کشاورزی،
چاپ اول.
-نیکبخت، حمیدرضا و موسوی، سید حسن ) 1394 (. اصول و ساختار الگوی جدید
قراردادهای نفتی ایران، تحقیقات حقوقی.
منابع انگلیسی:
-B Strong, Christopher (2016). The Oil & Gas Law Review, fourth edition,
law business research Ltd, UK.
-Cameron, Peter D AND Michael C. Stanley, (2017). Oil, Gas and Mining
(a sourcebook for understanding the extractive industries, World
Bank Group.
-Fee, Derek, (1985). Oil & Gas Data book for developing countries with
special reference to the ACP countries, published by Graham&Trotaman
Limited Sterling House, London.
-Jiyad, Ahmed Mousa (2014). Legal, Fiscal and Regulatory Framworks
Governing Upstream Petroleum in Iraq.
فصلنامه علمی مطالعات بی نالمللی پلیس
دوره دواز دهم / شماره 45 / بهار 1400
229
-Tordo, Silvana and others (2013). Local Content Policies in the Oil and
Gas Sector, The world Bank.
-Oil and Gas Accountability Project Group (2004). Oil and Gas at your
Door?, Oil and Gas Accountability Project.
-Rouzaut, Nadine Bret and Pierre Favennec, Jean (2011). Oil and Gas
Exploration and Production Reserves, Costs, Contracts, third edition,
Editions Technip, Paris.
-Silvana Tordo, Michael Warner, Osmel Manzano, Yahya Anouti, (2013).
“Local Content Policies in the Oil and Gas Sector”, a World Bank
Study, World bank.
-Tiernhaara, Kyla, (2013). Unilateral Commitments to Investment
Protection: Does the promise of Stability Restrict Environmental
Development? In: Sauvant, Karl P.(ed.), Yearbook on International